muzyka (łc. musica z gr. mousiké od moúsa od Moúsa ‘muza’) muz. sztuka konstruowania dzieła muzycznego przez układanie dźwięków w strukturalną i rytmiczną całość oraz ich wykonywania przy użyciu instrumentów muzycznych oraz głosu ludzkiego.
Muzyka (łacińskie musica - muzyka, greckie mousikě - sztuka pod opieką muz), sztuka, której tworzywem jest dźwięk. Jego źródłem mogą być instrumenty, głos ludzki, urządzenia elektroakustyczne. Utwór muzyka wynika z zależności i współistnienia rytmu, melodii, metrum, harmonii, dynamiki, artykulacji, agogiki, barwy dźwięku i budowy uzależnionej od formy muzyka.. Poszczególne współczynniki mogą dominować i zmieniać rolę. Ze względu na formy wykonania rozróżnia się muzyka wokalną i instrumentalną. Oba rodzaje ze względu na obsadę można podzielić na muzyka solową i zespołową.
Muzyka filmowa, zarejestrowana na ścieżce dźwiękowej warstwa muzyka, towarzysząca obrazowi filmowemu w czasie projekcji. W kinie niemym ilustrację muzyka tworzył improwizujący w czasie seansu pianista (taper), a nawet cała orkiestra.
Dla bardziej znaczących utworów opracowywano specjalne partytury: np. do filmu Zabójstwo księcia Gwizjusza (1908) muzyka skomponował C. Saint-Saëns, do Antraktu (1924) R. Claira – E. Satie, do Pancernika Potiomkina (1925) S. Eisensteina – E. Meisel, do Napoleona (1927) A. Gance'a - A. Honneger.
Wyróżnia się - najogólniej rzecz ujmując – muzyka ilustracyjną dopełniającą nastrojowo obraz i muzyka kontrapunktową, opozycyjną w zakresie atmosfery i klimatu względem warstwy wizualnej filmu.
Muzyka etniczna,
1) muzyka związana ze zwyczajami, obrzędami, rytuałem, charakterystyczna dla określonych grup etnicznych, np. oryginalne nagrania Nigeryjczyków, Aborygenów, Eskimosów, Kurpiów itp.;
2) muzyka inspirowana wpływami etnicznymi np. jazz, blues, reggae;
3) muzyka odwołująca się do ludowości. W Polsce ma silną tradycję – F. Chopin, K. Szymanowski, H. Górecki, obecnie np. G. Ciechowski, Voo Voo, Twinkle Brothers, jazzowe aranżacje muzyka góralskiej Z. Namysłowskiego;
4) inspiracje w muzyce popularnej lat 60. XX w., często używane ilustracyjnie np. u B. Dylana, The Beatles;
5) “muzyka źródeł” – zjawisko lat 90. XX w. w muzyce pop, polegające na atrakcyjnym ozdabianiu muzyka rozrywkowej oryginalnymi nagraniami z buszu w połączeniu z jazzem i innymi tradycjami muzyka. Gwiazdą tego nurtu jest francuski zespół Deep Forest, wykorzystujący m.in. muzyka z Madagaskaru.
Hasło opracowano na podstawie “Słownika Encyklopedycznego - Język polski” Wydawnictwa Europa. Autorzy: Elżbieta Olinkiewicz, Katarzyna Radzymińska, Halina Styś. ISBN 83-87977-20-9. Rok wydania 1999.
Muzyka narodowa, mimo iż muzyka ma wartość uniwersalną, w różnych krajach powstawały melodie i tańce charakterystyczne dla danego obszaru. W muzyka romantycznej zaistniała świadomość i ideowe uzasadnienie, że muzyka zachowując uniwersalny charakter, dzięki narodowym tendencjom może stać się różnorodniejsza i bardziej interesująca.
Twórcą narodowej szkoły rosyjskiej był M. Glinka; również w tym duchu tworzyli M. Musorgski, A. Borodin i N. Rimski-Korsakow, później P. Czajkowski. W muzka norweskiej największym twórcą narodowym był E. Grieg, a w czeskiej przedstawicielami stylu narodowego byli B. Smetana i A. Dvořák, w węgierskiej B. Bartok, w hiszpańskiej M. de Falla.
W Polsce inspiracji w folklorze kurpiowskim i góralskim szukał K. Szymanowski (np. Harnasie i Mazurki), w muzyka operowej i pieśniach S. Moniuszko, współcześnie W. Lutosławski (np. Mała suita, Koncert na orkiestrę), W. Kilar (np. Krzesany i Kościelec), H.M. Górecki (np. III Symfonia).