wyszukiwarka internetowa (ang. search engine) to program lub strona internetowa, której zadaniem jest ułatwienie użytkownikom znalezienie informacji w sieci.
Określenie wyszukiwarka stosujemy do:
* Stron internetowych serwisów wyszukujących - czyli implementacji oprogramowania wyszukującego działającego z interfejsem WWW ogólnodostępnym dla internautów
* Oprogramowania przeznaczonego do indeksowania i wyszukiwarka informacji w sieciach komputerowych: internecie, intranecie.
Gromadzą w sposób automatyczny informacje o dokumentach tekstowych oraz plikach zgromadzonych w sieci (obszarze wyznaczonym dla wyszukiwarka do indeksowania).
wyszukiwarka oparte na analizie treści strony
Ponieważ Internet rośnie znacznie szybciej niż jakakolwiek grupa ludzi może go katalogować, oraz z powodu wad katalogów (np. pod danym hasłem może znajdować się tysiące stron), powstały wyszukiwarka stron mobilnych, które przeszukują Internet analizując zawartość stron. Kiedy użytkownik poda wyszukiwarka zapytanie, ona odpowie mu łączami do stron, które uzna, w zależności od użytego algorytmu, za najbardziej odpowiednie.
wyszukiwarka oparte na tej zasadzie mogą objąć znacznie większą część sieci niż katalogi. Niestety są one bardzo podatne na nadużycia, przez co użytkownik zamiast użytecznych informacji dostaje linki na strony nie mające nic wspólnego z jego zapytaniem. Szczególnie wyspecjalizowały się w wyszukiwarka strony pornograficzne.
wyszukiwarka oparte na analizie topologii sieci
Żeby przeciwdziałać temu, wyszukiwarka zaczęły stosować analizę topologii sieci. Tak więc stronę uważa się za odpowiadającą zapytaniu "britney spears", jeśli wiele stron na temat "britney spears" do niej linkuje. Strona porno z nagimi zdjęciami Britney, niezależnie od własnej treści, i niezależnie od całkowitej liczby linków (głównie z innych stron porno) na wyszukiwarka stron mobilnych, nie będzie w ten sposób uznana za związaną z tematem. Natomiast jeśli zada się zapytanie "britney spears nude", strona ta zostanie uznana za istotną, ponieważ linkuje na nią wiele stron o tematyce "nude".
Początkową istotność na podstawie prostej heurystyki, po czym zwykle używa się algorytmu losowego skakania po linkach.
Pierwszą wyszukiwarką, która zastosowała zaawansowane algorytmy analizy topologii sieci był Google.
wyszukiwarka oparte na analizie topologicznej są często uważane za bardzo odporne na nadużycia. W rzeczywistości stosunkowo czestym atakiem są spam-systemy automatycznej wymiany linków. Inną formą ataku jest stworzenie dużej ilości gęsto linkowanych stron, z czego wszystkie na ten sam temat. Jest to jednak zadanie trudne i wymagające dużego nakładu pracy, a modyfikując heurystykę wartości początkowych można znacznie ograniczyć ten proceder, którego skala na razie jest minimalna.
wyszukiwarka oparte na zasadzie aukcji miejsc
Osobnym pomysłem jest wprowadzony przez Overture (http://overture.com/ ) system, gdzie strony płacą wyszukiwarka kilka centów za każde kliknięcie, przy czym miejsca są licytowane - strona która daje więcej za kliknięcie znajdzie się wyżej na liście rezultatów. Pozycje płatne są oznaczone jako takie, razem z ceną. System ten jest korzystny dla właścicieli stron - płacą oni tylko za wejścia nie za wyświetlenia.
Twórcy wyszukiwarka twierdzą, że jest on również korzystny dla użytkownika, gdyż tylko strony, które oferują coś użytecznego z danej dziedziny mogą sobie pozwolić na taką reklamę. Z drugiej jednak strony wiele użytecznych stron jest niekomercyjnych, a nawet przy stronach komercyjnych wyniki będą często nieoptymalne - np. na taką reklamę nie mogą sobie pozwolić strony, które mają niskie marże i oferują produkty po niskich cenach, a jedynie te, które mają wysokie marże i oferują produkty drożej.
Reklamy w wyszukiwarka
wyszukiwarka stanowią wymarzony cel reklamodawców, ponieważ mają oni praktycznie pełną gwarancję, że osoba wyszukująca dane hasło jest nim zainteresowana. Tak więc większość wyszukiwarka oferuje reklamy zależne od treści zapytań (np. AdWords oferowany przez Google). Nie zawsze są one właściwie oddzielone od wyników poszukiwań, co stało się źródłem protestów grup ochrony praw konsumentów oraz kilku do dziś nierozstrzygniętych spraw sądowych. Ze względu na szeroką krytykę procederu nieoddzielania reklam od wyników, większość wyszukiwarka z niego zrezygnowała i wyraźnie zaznacza teraz reklamy.